Nánar um flokk

Laun

Upplýsingar um laun á almennum vinnumarkaði á tímabilinu 1998 til 2004 eru birtar skiptar eftir starfi samkvæmt Ístarf 95, kyni og svæði.

Haustið 2004 gerði Hagstofa Íslands samstarfssamnings við Kjararannsóknarnefnd um launakannanir og aðrar vinnumarkaðsrannsóknir sem fól meðal annars í sér að frá 1. janúar 2005 sér Hagstofa Íslands um framkvæmd á launakönnun sem áður var í umsjá Kjararannsóknarnefndar.

Launakönnunin byggist á handahófsúrtaki fyrirtækja með tíu eða fleiri starfsmenn. Launaupplýsingar eru fengnar um öll störf unnin af starfsmönnum átján ára og eldri. Niðurstöður ná til eftirfarandi atvinnugreina; matvæla- og drykkjarvöruiðnaðar, textíl- og fataiðnaðar, efnaiðnaðar, málmiðnaðar, framleiðslu samgöngutækja, byggingarstarfsemi og mannvirkjagerðar, verslunar, samgangna/flutninga, prentiðnaðar og útgáfustarfsemi. Niðurstöður fyrir prentiðnað og útgáfustarfsemi eru frá árinu 2002. Tekið er mið af þeim kröfum sem gerðar eru til launakannana í reglugerðum á evrópska efnahagssvæðinu. Markmiðið er að upplýsingar um laun, launakostnað og vinnutíma nái sem fyrst til allra helstu atvinnugreina og starfsgreina á vinnumarkaði.

Vísitala launa

Launavísitalan, sem reiknuð er skv. lögum nr. 89/1989, mælir mánaðarlegar breytingar á launum launþega og er byggð á upplýsingum um launagreiðslur fyrirtækja, ríkis og sveitarfélaga. Upplýsingar um launagreiðslur á almennum vinnumarkaði og launagreiðslur sveitarfélaga eru fengnar úr launakönnun Hagstofunnar, en fyrir ríkið er upplýsingum safnað um laun 600 starfsmanna ríkisins. Vísitalan er birt mánaðarlega og er m.a. notuð til að fylgjast með launabreytingum og til viðmiðunar í ýmsum samningum.

Vinnumarkaður

Hagstofan framkvæmir reglubundnar vinnumarkaðsrannsóknir til að fá áreiðanlegar upplýsingar um stöðu fólks á vinnumarkaði, störf, starfsstétt, vinnutíma, atvinnuleit, menntun, búsetu o.fl.  Vinnumarkaðsrannsóknin er samfelld könnun, nær til allra vikna ársins og eru niðurstöður birtar ársfjórðungslega.  Á hverjum ársfjórðungi er 4.030 manna úrtak fólks á aldrinum 16-74 tekið úr þjóðskrá. Á tímabilinu 1991-2002 var vinnumarkaðsrannsóknin framkvæmd tvisvar á ári, í apríl og nóvember ár hvert.  Núverandi könnun er ekki fyllilega sambærileg við eldri könnun.  Nánar er gert grein fyrir breytingum í greinargerð um nýtt skipulag vinnumarkaðsrannsókna.  Ennfremur er skilgreiningum á atvinnuleysi breytt til samræmis við kröfur Evrópubandalagsins. Vinnumarkaðsrannsóknin byggir á alþjóðlegum stöðlum og fyrirmyndum úr sambærilegum könnunum innan Evrópusambandsins.

Auk ofangreindra rannsókna er safnað árlega upplýsingum frá stéttarfélögum um fjölda virkra og fullgildra félagsmanna eftir kyni.

Frá árinu 2001 hefur Hagstofan birt ársfjórðungstölur um fjölda starfandi sem byggjast upplýsingum úr staðgreiðsluskrám ríkisskattstjóra.

Fram til ársins 1998 voru tölur um ársverk byggðar á gögnum skattyfirvalda og Hagstofunnar um vinnuvikur, áður slysatryggðar vinnuvikur, en þær voru eina heildstæða heimildin um notkun vinnuafls einstakra atvinnugreina. Upphaf þeirrar skýrslugerðar má rekja aftur til ársins 1963.